3
May
2016
2

Ransom Riggs’den Miss Peregrine’in Tuhaf Çocukları serisi: Uykudan önce gerçek masallar

Çocuklara masallar anlatıyor, onları dünyanın acılarından korumaya çalışıyoruz. Belki de artık stratejimizi değiştirme vakti gelmiştir.

Bendeniz, “Yeterince oyuncağın var, ama istersen masal kitabı alabiliriz” cümlesini sık sık duyan çocuklardandım. Daha okula başlamamış ve henüz “abece’yi” bilmezken, ailemin bütün üyeleri bana masal okumak için seferber olmuş gibiydi. Dönüşümlü olarak her öğle uykusundan evvel ve gece de yatmadan kitap okurlardı bana. Kitabım bitmişse ve o gün “çarşıya çıkıp” kitap alamamışsak eğer, büyükler bu kez hayal gücünü devreye alırdı. ve masallar uydurmaya başlardı. (Söylemeye bile gerek yok; hepsinin başrolünde prens mirens beklemeden kendi savaşlarını veren, pembe gecelikli bir prenses olurdu…)

Bu yüzden olsa gerek, uyumadan önce masal okunan çocukların hayata hep 1-0 önde başladığını düşünürüm. Çoğu çocuk anne babasının yaşam döngüsüne yetişemez, onlar daha eve gelemeden uyuyakalırken, bazı anne babalar da ne yapar eder, o masal saatini kaçırmamak için uğraşırlar ya hani… İşte o çocukların yaşadığı güven duygusu ve bu masallarla beraber şekillenmeye başlayan sınırsız rüyaları, imrenilecek şeydir doğrusu. Kah ejderhalarla savaşırlar uykularında, kah atlara binip gökkuşağının tepesine çıkarlar… Ama her ne olursa olsun, hayatlarındaki en önemli kahramanları olan anne babalarının onların elinden tuttuğunu çok iyi bilirler.

Peki ya o çocuklara anlatılanların hiçbirisi masal değilse? Ya bunlar aslında ailelerinin en özenle korunmuş sırrının, gayet dürüst anlatımlarıysa?

Miss-Peregrine-s-Home-for-Peculiar-Children-Wallpaper-Olive-miss-peregrines-home-for-peculiar-children-38938056-1280-800

Miss Peregrine’in Tuhaf Çocukları, işte bu ürkütücü olasılık üzerine temellendirilmiş. Büyükbabasının kendisine gösterdiği tuhaf çocuklara ait fotoğraflarla ve onlara ait hikayelerle büyüyen Jacob Portman, büyükbabasının ölümü sonrasında acı gerçekle karşılaşır: Ona anlatılanlar aslında masal olmaktan çok uzaktır. Fakat 21. yüzyılda gerçeği farklı yorumlayan herkesin başına gelen şey, Jacob’ın da başına gelir. Tüm yetişkinler ağız birliği eder ve Jacob’ın anlattıkları psikolojik bir bunalımdan ibaretmiş gibi göz ardı edilir. Ta ki bir gün Jacob, kendisini o korkunç masalların orta yerinde bulana dek…

(Bu 2 paragrafta, serinin ilk 2 kitabına dair ayrıntılar bulunmaktadır, ama pek de spoiler tadında değillerdir)

01riggs-1-articlelarge

İlk kitap olan “Tuhaf Çocuklar”da, Jacob’ın Bayan Peregrine’i ve tuhaf çocukları bulma hikayesini okumuştuk. Tuhaf çocuklar, kendilerini dış dünyadan ve görünmez canavarlardan korumak isteyen müdirelerinin çabalarıyla, yaklaşık 70 yıl boyunca aynı günü yaşayıp durmaktaydılar. Onları öldürmek için gelen bomba en kritik anda durdurulmakta, çocuklar aynı günü tekrar ve tekrar yaşamaktaydılar. “Tarih tekerrürden ibarettir” cümlesine dair mükemmel bir mecazi anlatım…

Kitabın sonunda çocukların sırrı açığa çıkmış ve hayatları büyük bir tehlike altına girmişti. İkinci kitap olan “Gölge Şehir”de de tehlikeler artarak devam ediyor. Kendilerini 9 Eylül 1940 tarihinde bulan tuhaf çocuklarımız, şimdi de İkinci Dünya Savaşı’yla dümdüz olmuş Londra sokaklarında hayatta kalmak zorundalar. Jacob dışında hiçbirine görünmeyen canavar “Gölgeler” ve onların yardakçısı olan Nazi askeri kılığındaki “hortlaklar” ise halen peşlerindeler. Üstelik çocuklar bu kez yalnız kendilerini değil, Bayan Peregrine’i ve beraberinde tüm dünyayı da kurtarmak zorundalar. Yanlarında yeni yol arkadaşları, peşlerinde e korkulu rüyalarından daha beter canavarlar olduğu halde, hayatta kalmaya çalışıyorlar. Ancak sonuç hiç de bekledikleri gibi olmuyor…
0IHWXL0CZP-x

Tıpkı Harry Potter serisi gibi, Bayan Peregrine’in Tuhaf Çocukları serisi de, uzaktan çocuk kitabı gibi görünüyorAncak bu önyargıyla hareket ederseniz, fena halde yanılmış olursunuz. Zira bu kitabı çocuklara okutmak, onların dünyamıza ve biz yetişkinlere karşı sahip olduğu naif güven duygusunu fena halde baltalayabilir.

Peki bu eninde sonunda olmayacak mı zaten? Çocuklara kendilerini güvende hissettirmeye çalışsak da, başlarına pek çok kötü şey geliyor. Taciz ediliyorlar, savaştan kaçarken ölüyorlar, işçi olarak çalıştırılıp güçleri tükenene dek kölelik ediyorlar. Bu yüzden onlara bazı gerçekleri genç yaştan itibaren anlatmalı, kötülükle nasıl savaşacaklarını onlara öğretmeliyiz belki de. Bunu yaparken, onlara dostlarının ve kendilerinden yetenekli insanların yardımcı olabileceğini de öğretebiliriz ama. Evet kötü insanlar ve kötü olaylar var, ama güvenilir ve iyi insanlar da var, diyebiliriz onlara. İkisi arasındaki farkı bir bakışta anlama becerisini çocuklarımıza vermek zorundayız. Böylece dışardan gelecek hiçbir güce güvenmeksizin, yalnızca kendi içlerine bulacakları kuvvete güvenerek, sonunda daha güçlü yetişkinler haline gelebilirler.

Tahereh Mafi Ransom Riggs

Sağda, Ransom Riggs, solda da kendisi gibi genç yetişkin türündeki romanlarıyla tanınan, İran asıllı eşi Tahereh Mafi. Foto kaynağı: https://twitter.com/TaherehMafi/status/723272702656675840

Yazar Ransom Riggs, bu kitabı yazma fikrini bit pazarından ve sahaflardan topladığı eski fotoğraflardan edinmiş. Bloğunda kendi kendine yaptığı röportajda, ilhamını nereden aldığını şöyle açıklıyor Riggs:

2009 yılında bit pazarlarından eski fotoğraflar toplamaya başladım. Bir süre sonra, fotoğraflardaki garip görünüşlü insanlar arasında en sevdiklerimi bir kitapta toplayabileceğimi düşündüm. Sherlock Holmes’u Anlama Kıklavuzu kitabında beraber çalıştığım editörüme fotoğrafları gösterdim. Editörüm bana bir roman yazmamı ve bu fotoğrafları da hikayenin içine serpiştirmemi tavsiye etti. Daha önce hiç roman yazmadığım için, hem bu fikrinin, hem de bana bu kadar güvenmesinin delice olduğunu düşündüm. Fakat bir yandan da bu fikir beni çok heyecanlandırdı. Kendimi, Bayan Peregrine’in ve onun oldukça becerikli çocuklarının hikayelerini kafamda kurarken buldum. Bu iş için en garip fotoğrafları biriktirmeye başladım ve bunlardan birçoğu hem birinci kitapta, hem de Gölge Şehir adlı ikinci kitapta kendine yer buldu.

(Daha fazlası için bakınız: http://www.ransomriggs.com/about.php)

peregrins-gallery1

Bayan Peregrine’in Tuhaf Çocukları kitabı, tabii ki film endüstrisinin de dikkatini çekmiş. Filmden uyarlanan ve yönetmen koltuğunda Tim Burton’ın oturduğu bir sinema filmi, 30 Eylül 2016’da ABD’de ve Avrupa’nın büyük bölümünde gösterime girecek. İmdb.com’da Türkiye’deki gösterim tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmuyor ama, Türkiye’de de o tarihlerde gösterime gireceğini düşünüp, umutlanabiliriz. Zira filmin oldukça güçlü bir kadrosu var. Başroldeki genç oyuncu Asa Butterfield’a filmde Eva Green, Samuel L. Jackson, Judi Dench, Rupert Everett ve Terence Stamp gibi usta oyuncular eşlik ediyor. Heyecanlanmamak için sebep çok anlayacağınız!

miss2

Şu ana kadar serinin yalnızca 2 kitabı Türkçeye çevrilebildi. Bunlardan ikincisi olan “Gölge Şehir”, yaklaşık 2 hafta önce İthaki Yayınları’nca basıldı ve raflardaki yerini aldı. Üçüncü kitap olan “Library of Souls” (Ruhlar Kütüphanesi) için de çalışmalar sürüyor. Öte yandan seride çocuklara sık sık rehberlik eden “Tuhaf Masallar” kitabı da, 3 Eylül’de Penguin Books yayınlarından çıkacak. (Amerika’da yaşayan bir arkadaşınız varsa, bu kitaptan size göndermesi için şimdiden yalvarmaya başlayabilirsiniz bence.)

peregrine_4

Toparlamak gerekirse… Sırf bu serideki çocukların başlarına çok kötü şeyler geliyor diye, kitapta sürekli savaş ve vahşetten bahsediliyor diye, “bu bir çocuk kitabı değildir” diyemem. Tıpkı Harry Potter’da olduğu gibi, kötü olayları iyi insanlara harmanlayan, çocuklara önemli dersler veren bir kitap bu. Çocuğunuza bu kitabı okuyup okumamak ise, onları “görünmez canavarlardan” korumak konusunda ne kadar kararlı olduğunuza bağlı…

(Bu yazının biraz daha kısa bir versiyonu, geçtiğimiz haftanın Radikal Kitap ekinde yayınlandı. O versiyona bakmak isteyenler de işte buraya tıklasın)

Bu yazıları da beğenebilirsiniz

Hafta ortası molası: Bazı güzel kitaplar
Andy Weir’dan Marslı: Hayatta kalmak için inat eden bir astronotun hikayesi
Gençler anlayabilse, yaşlılar yapabilse…
Yıldız Tozu sorunsalı
  • öykü

    ruhlar kütüphanesi tam olarak ne zaman çıkacak acaba? Gerçekten en sevdiğim kitap serilerinden biri. Eğer bilgisi olan varsa yazarsa çok sevinirim.